Przedmowa ....................................................... 9
METAFILOZOFIA
Część pierwsza FILOZOFIA NAUKOWA NA TLE INNYCH
NURTÓW
Rozdziaі 1
FILOZOFIA RACJONALISTYCZNA A FILOZOFIA NAUKOWA
1.1 Filozofia racjonalistyczna i irracjonalistyczna ........... 15
1.2 Filozofia spekulatywna i naukowa .......................... 18
1.3 Filozofia zdroworozsądkowa i naukowa ...................... 23
Rozdziaі 2
FILOZOFIA NAUKOWA, FILOZOFIA ANALITYCZNA, SCJENTYZM
2.1 Dwadzieścia szkóі współczesnej filozofii
naukowej .................................................. 27
2.2 Filozofia analityczna a filozofia naukowa ................. 33
2.3 Scjentyzm (epistemologiczny i metafilozoficzny) ........... 37
2.4 Filozofia-nauka i filozofia-sztuka ........................ 39
Rozdziaі 3
FILOZOFIA NAUKOWA A NAUKI SZCZEGÓŁOWE
3.1 Filozofia jako uogólnienie nauk ........................... 41
3.2 Wpływ filozofii na naukę .................................. 43
Część druga PANORAMA ZAGADNIEŃ I KIERUNKÓW
FILOZOFII NAUKOWEJ
Rozdziaі 4
ZAGADNIENIA I KIERUNKI NAUKOWEJ ONTOLOGII
4.1 Natura rzeczywistości (materia, duch, idee) ............... 47
4.2 Istnienie uniwersaliów .................................... 50
4.3 Kategoria ontologiczna podstawowych obiektów .............. 52
4.4 Stałość i zmienność ....................................... 55
4.5 Konieczność i przypadek ................................... 56
4.6 Przyczynowość i celowość .................................. 59
4.7 Zjawisko i istota (głębia) ................................ 60
4.8 Stosunek wyższych zjawisk (systemów) do niższych .......... 62
4.9 Czasoprzestrzeń a materia ................................. 63
4.10 Dziedziczność a środowisko ............................... 64
Rozdziaі 5
ZAGADNIENIA I KIERUNKI FILOZOFII NAUKI
A. ONTOLOGIAI EPISTEMOLOGIA
5.1 Istnienie nieobserwowalnych (teoretycznych) przedmiotów ... 67
5.2 Interpretacja teorii naukowych ............................ 69
5.3 Status poznawczy teorii ................................... 69
5.4 Definiowanie pojęć nauki .................................. 71
5.5 Bezpośredni przedmiot praw i teorii (w dojrzałej nauce) ... 73
5.6 Status faktów ............................................. 74
5.7 Prawdziwość teorii (w aspekcie historycznym) .............. 75
B. METODOLOGIA NAUKI
5.8 Metody odkrywania praw .................................... 76
5.9 Ocena wyników tych metod .................................. 78
5.10 Problem experimentum crucis ............................... 80
C. PRZEDMIOT FILOZOFII NAUKI
5.11 Uzasadnienie a odkrywanie ................................. 82
5.12 Synchronia a diachronia ................................... 83
5.13 Teoria a eksperyment ...................................... 84
D. PRAWIDЈOWOŚCI ROZWOJU NAUKI
5.14 Ciągłość a rewolucje naukowe .............................. 85
5.15 Żródła rozwoju nauki (czynniki poznawcze i społeczne) ..... 88
E. AKSJOLOGIA (CELE) NAUKI
5.16 Cel nauki: wewnętrzny czy zewnętrzny? ..................... 90
5.17 Jaki cel wewnętrzny? ...................................... 92
5.18 Jaki cel zewnętrzny? ...................................... 94
ONTOLOGIA
Część trzeci я
PODSTAWOWY I NIEPODSTAWOWE SPOSOBY ISTNIENIA
Uwagi wstępne .................................................. 99
Rozdziaі 6
PODSTAWOWY SPOSÓB ISTNIENIA
6.1 Rzeczy ................................................... 101
6.2 Materia .................................................. 101
Rozdziaі 7
NIEPODSTAWOWE SPOSOBY ISTNIENIA
Uwagi wstępne ................................................. 105
7.1 Cechy, zdarzenia itd ..................................... 106
7.2 Powszechniki. Prawa przyrody ............................. 108
7.3 Możliwość. Cząstki wirtualne ............................. 112
7.4 Umysі. Procesy psychiczne ................................ 115
7.5 Obiekty idealne (wytwory umysіu) ......................... 118
Rozdziaі 8
BRZYTWA OCKHAMA W FILOZOFII
8.1 Rodzaje istnienia zamiast redukcji ontologicznej ......... 125
8.2 Stosowanie brzytwy Ockhama do pojęć spekulatywnych ....... 126
Część czwarta
POZIOMY STRUKTURY ŚWIATA MATERIALNEGO
Rozdziaі 9
POZIOMY STRUKTURALNE I BADAJĄCE JE NAUKI
9.1 Hierarchia nauk i poziomów przyrody ...................... 127
9.2 Poziomy strukturalne materii w ujęciu nauki
współczesnej ............................................. 132
Rozdziaі 10
RELACJE MIĘDZY KOLEJNYMI POZIOMAMI
10.1 Redukcjonizm i antyredukcjonizm .......................... 143
10.2 Różne rodzaje redukcji ................................... 145
10.3 Redukcjonizm wyrafinowany ................................ 147
10.4 Emergencja a redukcja .................................... 150
Bibliografia .................................................. 153
Indeks nazwisk ................................................ 163
Indeks kierunków .............................................. 167
|
